Macro là một trong những thuật ngữ được nhắc đến nhiều nhất trong nhiếp ảnh. Đây là một thuật ngữ có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp. Từ nghĩa đen ban đầu là to, lớn, macro sang lĩnh vực nhiếp ảnh được hiểu là những bức ảnh chụp gần, nơi các chi tiết nhỏ được phóng đại lên gấp hiều lần so với thực tế.
Ảnh macro hướng đến tái hiện một cách sinh động và độc đáo nhất các chủ đề nhỏ bé với các chi tiết mà mắt thường khó nhận biết như lông tơ, mắt kép của các loài côn trùng, đường gân lá, hạt bụi phấn trên nhị hoa hay các thiết kế tinh vi trên đồ trang sức…
Thông thường, đa số người sử dụng máy ảnh cho rằng những bức ảnh được chụp với tỉ lệ 1:2 trở lên, phóng đại những chi tiết nhỏ bé bằng cách đảo đầu ống kính, dùng kính lọc close-up hay dùng ống nối, ống nhân tiêu cự đều được phân vào nhóm ảnh macro. Nhưng chính xác đó là ảnh close-up – một trường rộng hơn ảnh macro. Những chuyên gia về nhiếp ảnh đều cho rằng những bức ảnh macro thật sự phải được chụp từ một ống kính macro chuyên dụng và phải có tỉ lệ ít nhất là 1:1 (1.0x). Có nghĩa là hình ảnh được in trên cảm biến máy ảnh có kích thước tối thiểu bằng với hình ảnh thực tế. Tỉ lệ lớn nhất mà một bức ảnh có thể đạt được là 25:1 – tương đương với việc hình ảnh lấp đầy khung hình của cảm biến full frame và gấp 25 lần kích thước của chủ thể ngoài đời.
Đi kèm với ảnh macro là kĩ thuật chụp ảnh macro. Để chụp được ảnh macro yêu cầu người chụp phải đưa máy ảnh đến rất gần chủ thể. Các thông số máy ảnh, kể cả lấy nét, thường được thiết lập bằng tay để đảm bảo độ chính xác cao nhất. Kĩ thuật chụp ảnh macro sử dụng một tốc độ màn trập chậm, khẩu mở rộng và đặt ISO cao. Độ sâu trường của ảnh macro được thu hẹp tối đa, nhờ đó có thể tập trung thể hiện hết các đặc điểm của chủ thể chính.
Xem thêm: Kéo dài tiêu cự với ống kính teleconverter
Nhấn mạnh một điều rằng khả năng chụp ảnh macro phụ thuộc vào ống kính chứ không phụ thuộc vào máy ảnh. Như đã đề cập ở trên, những bức ảnh macro thật sự được tạo nên từ những ống kính macro chuyên dụng. Hiện nay, có các ống kính chuyên dụng để chụp ảnh macro như AF Micro-Nikkor 60mm f/2.8D; AF Micro-Nikkor 105mm f/2.8D; Canon EF 100mm f/2.8 L IS USM Macro; Canon MP-E65 f/2.8 1-5x Macro; Sigma 150mm f/2.8 EX DG HSM Macro, Sigma 17-70mm F2.8-4 DC Macro OS HSM; Sony E 30mm f/3.5 Macro, Sony FE 90mm f/2.8 Macro G OSS…
Thiết kế quang học của các ống kính macro là đặc biệt tinh vi và chất lượng để đảm bảo các hình ảnh vẫn đạt độ cực nét tại khoảng cách tập trung tối thiểu. Ống kính macro là ống kính một tiêu cự (ống prime, fix) với các mức tiêu cự thông thường là 30, 50, 60, 90, 100, 105mm hay 200mm.
Việc sử dụng các mức tiêu cự “chuẩn” tại các trường hợp cụ thể như sau:
- 45 - 65 mm: Mức tiêu cự này vừa đảm bảo mức tiếp cận tiêu chuẩn vừa tránh những hiệu ứng không mong muốn khi chụp sản phẩm, đồ vật nhỏ và những cảnh đòi hỏi phải có nền tự nhiên. Khi sử dụng mức tiêu cự này, khoảng cách lấy nét trên dưới 15cm.
- 90 - 105 mm: Mức tiêu chuẩn chụp côn trùng, hoa, và các vật nhỏ từ một khoảng cách thoải mái với phạm vi lấy nét gần nhất là 20-30 cm.
- 150 - 200 mm: Chụp côn trùng và động vật nhỏ khác và bạn phải lấy nét tối thiểu với mức 60mm.
Mức khẩu độ thông thường để chụp ảnh macro là f/2.8, tuy nhiên, nếu mới bắt đầu thử chụp macro, bạn nên đặt khẩu ở mức f/8. Khi đã quen tay, bạn có thể linh hoạt cài đặt các thông số sao cho hiệu quả nhất là được. Ví dụ, để đặc tả được kết cấu, màu sắc chính xác của nhị và nhụy bông hoa súng này, tác giả đã sử dụng ống kính tiêu cự 105mm và cài khẩu ở mức f/3.6, ISO 500, thời gian phơi sáng là 1/200s.
Chúng ta hay nhận được các lời khuyên về nguồn sáng, bố cục, mức tiêu cự, khẩu độ…khi chụp ảnh macro. Tuy nhiên, để khám phá hết thú vị của nhiếp ảnh, bạn đừng nên giới hạn bản thân vào những công thức. Sáng tạo và phá cách một chút với mức khẩu hoặc mức phơi sáng, góc chụp mới lạ,…, bạn sẽ nhận được những bức ảnh macro độc đáo, đậm chất nghệ thuật mà không có bất cứ công thức nào có thể mang lại.
>> Khám phá chuyên sâu về nhiếp ảnh tại Binhminhdigital Hồ Chí Minh
Ảnh macro hướng đến tái hiện một cách sinh động và độc đáo nhất các chủ đề nhỏ bé với các chi tiết mà mắt thường khó nhận biết như lông tơ, mắt kép của các loài côn trùng, đường gân lá, hạt bụi phấn trên nhị hoa hay các thiết kế tinh vi trên đồ trang sức…
Thông thường, đa số người sử dụng máy ảnh cho rằng những bức ảnh được chụp với tỉ lệ 1:2 trở lên, phóng đại những chi tiết nhỏ bé bằng cách đảo đầu ống kính, dùng kính lọc close-up hay dùng ống nối, ống nhân tiêu cự đều được phân vào nhóm ảnh macro. Nhưng chính xác đó là ảnh close-up – một trường rộng hơn ảnh macro. Những chuyên gia về nhiếp ảnh đều cho rằng những bức ảnh macro thật sự phải được chụp từ một ống kính macro chuyên dụng và phải có tỉ lệ ít nhất là 1:1 (1.0x). Có nghĩa là hình ảnh được in trên cảm biến máy ảnh có kích thước tối thiểu bằng với hình ảnh thực tế. Tỉ lệ lớn nhất mà một bức ảnh có thể đạt được là 25:1 – tương đương với việc hình ảnh lấp đầy khung hình của cảm biến full frame và gấp 25 lần kích thước của chủ thể ngoài đời.
Đi kèm với ảnh macro là kĩ thuật chụp ảnh macro. Để chụp được ảnh macro yêu cầu người chụp phải đưa máy ảnh đến rất gần chủ thể. Các thông số máy ảnh, kể cả lấy nét, thường được thiết lập bằng tay để đảm bảo độ chính xác cao nhất. Kĩ thuật chụp ảnh macro sử dụng một tốc độ màn trập chậm, khẩu mở rộng và đặt ISO cao. Độ sâu trường của ảnh macro được thu hẹp tối đa, nhờ đó có thể tập trung thể hiện hết các đặc điểm của chủ thể chính.
Xem thêm: Kéo dài tiêu cự với ống kính teleconverter
Nhấn mạnh một điều rằng khả năng chụp ảnh macro phụ thuộc vào ống kính chứ không phụ thuộc vào máy ảnh. Như đã đề cập ở trên, những bức ảnh macro thật sự được tạo nên từ những ống kính macro chuyên dụng. Hiện nay, có các ống kính chuyên dụng để chụp ảnh macro như AF Micro-Nikkor 60mm f/2.8D; AF Micro-Nikkor 105mm f/2.8D; Canon EF 100mm f/2.8 L IS USM Macro; Canon MP-E65 f/2.8 1-5x Macro; Sigma 150mm f/2.8 EX DG HSM Macro, Sigma 17-70mm F2.8-4 DC Macro OS HSM; Sony E 30mm f/3.5 Macro, Sony FE 90mm f/2.8 Macro G OSS…
Thiết kế quang học của các ống kính macro là đặc biệt tinh vi và chất lượng để đảm bảo các hình ảnh vẫn đạt độ cực nét tại khoảng cách tập trung tối thiểu. Ống kính macro là ống kính một tiêu cự (ống prime, fix) với các mức tiêu cự thông thường là 30, 50, 60, 90, 100, 105mm hay 200mm.
Việc sử dụng các mức tiêu cự “chuẩn” tại các trường hợp cụ thể như sau:
- 45 - 65 mm: Mức tiêu cự này vừa đảm bảo mức tiếp cận tiêu chuẩn vừa tránh những hiệu ứng không mong muốn khi chụp sản phẩm, đồ vật nhỏ và những cảnh đòi hỏi phải có nền tự nhiên. Khi sử dụng mức tiêu cự này, khoảng cách lấy nét trên dưới 15cm.
- 90 - 105 mm: Mức tiêu chuẩn chụp côn trùng, hoa, và các vật nhỏ từ một khoảng cách thoải mái với phạm vi lấy nét gần nhất là 20-30 cm.
- 150 - 200 mm: Chụp côn trùng và động vật nhỏ khác và bạn phải lấy nét tối thiểu với mức 60mm.
Mức khẩu độ thông thường để chụp ảnh macro là f/2.8, tuy nhiên, nếu mới bắt đầu thử chụp macro, bạn nên đặt khẩu ở mức f/8. Khi đã quen tay, bạn có thể linh hoạt cài đặt các thông số sao cho hiệu quả nhất là được. Ví dụ, để đặc tả được kết cấu, màu sắc chính xác của nhị và nhụy bông hoa súng này, tác giả đã sử dụng ống kính tiêu cự 105mm và cài khẩu ở mức f/3.6, ISO 500, thời gian phơi sáng là 1/200s.
Chúng ta hay nhận được các lời khuyên về nguồn sáng, bố cục, mức tiêu cự, khẩu độ…khi chụp ảnh macro. Tuy nhiên, để khám phá hết thú vị của nhiếp ảnh, bạn đừng nên giới hạn bản thân vào những công thức. Sáng tạo và phá cách một chút với mức khẩu hoặc mức phơi sáng, góc chụp mới lạ,…, bạn sẽ nhận được những bức ảnh macro độc đáo, đậm chất nghệ thuật mà không có bất cứ công thức nào có thể mang lại.
>> Khám phá chuyên sâu về nhiếp ảnh tại Binhminhdigital Hồ Chí Minh